Informacja o pamiątkach i archiwum po Józefie Mackiewiczu w Rapperswilu

Referat wygłoszony na XX sesji Stałej Konferencji MABPZ - Rapperswil 1998 r

Anna Buchmann - Wantuch | Informacja o pamiątkach i archiwum po Józefie Mackiewiczu w Rapperswilu
SESJA: 20
WIĘCEJ PUBL. Z SESJI: 1998 - XX
WIĘCEJ PUBL. Z TEJ INSTYTUCJI: Muzeum Polskie Rapperswil
← WSTECZ

W 1984 r., a więc na kilka miesięcy przed śmiercią pisarza i w obliczu ciężkiej choroby jego żony, Barbara Toporska i Józef Mackiewicz podjęli decyzję o przekazaniu swojego dorobku twórczego Muzeum Polskiemu w Rapperswilu. Postanowienie to poprzedziły długie rozmowy z Niną Kozłowską — osobą, którą przez wiele lat obdarzali przyjaźnią i głębokim zaufaniem. Józef Mackiewicz zmarł 31 I 1985 r., Barbara Toporska w niespełna pół roku po mężu — 20 czerwca.

Już 13 VII 1985 r. trafiło do Muzeum 700 książek z księgozbioru państwa Mackiewiczów oraz komplet roczników czasopisma „Ostprobleme”. Trzy skrzynie metalowe i jedna skrzynia drewniana zawierały ich archiwum pisarskie — korespondencję, manuskrypty, maszynopisy dzieł, notatki i materiały źródłowe do pracy, a także recenzje i albumy rodzinne. Pozostałe dwa kartony pomieściły ich całą spuściznę materialną.

Złożyły się na nią (zgodnie z protokołem przekazu): 5 obrazów Wilna; portret B. Toporskiej - Mackiewicz; fotografia portretowa J. Mackiewicza; a także 1 porcelanowe naczynie z ołówkami; 1 malowane, blaszane naczynie na przyrządy piśmienne; 1 lupa do czytania; 1 para okularów J. Mackiewicza; 1 zegarek J. Mackiewicza; 1 drewniane pudełeczko malowane przez B. Toporską - Mackiewicz; 1 talerz zdobiony przez B. Toporską Mackiewicz; 1 gra w szachy; 1 srebrne pudełeczko i srebrna łyżeczka; 1 popielniczka i fajka; 1 lornetka; 2 aparaty fotograficzne Mackiewiczów; biurko J. Mackiewicza; krzesło; lampa na biurko; maszyna do pisania J. Mackiewicza; to wszystko. Oto dorobek materialny życia Mackiewiczów.

Inaczej sprawa przedstawia się w przypadku ich spuścizny literackiej. Z punktu widzenia badań naukowych nad dziejami emigracji polskiej, archiwum Mackiewicza stanowi źródło nie do przecenienia, przede wszystkim dla polonistów. Do lat dziewięćdziesiątych prawie nieznany w Polsce, obecnie budzi swoją osobą i twórczością coraz większe zainteresowanie, zwłaszcza w środowiskach uniwersyteckich. Był przecież Mackiewicz pisarzem płodnym, postacią nieprzeciętną, obdarzoną dużym polemicznym temperamentem. Związany ze wszystkimi najważniejszymi ośrodkami myśli polskiej na Zachodzie, zażarty antykomunista, prowadził obszerną korespondencję z pisarzami, wydawnictwami oraz wieloma wybitnymi indywidualnościami kształtującymi kulturę polską i europejską.

Archiwum pisarza będzie również cennym materiałem badawczym dla historyków i socjologów. Mackiewicz, jako świadek otwarcia grobów katyńskich, stał się depozytariuszem prawdy o Katyniu. Odgrywał również niepoślednią rolę w życiu emigracji, choć jako człowiek bezkompromisowy, a więc też trudny, wzbudzał wiele emocji. Mówiąc o spuściźnie pisarza używam czasu przyszłego, gdyż Mackiewiczowie wystawili nas na próbę cierpliwości. Pełny wgląd w archiwum możliwy będzie w 2005 r., po przeprowadzeniu niezbędnych prac inwentaryzacyjnych. Oeuvre Mackiewicza czeka w Rapperswilu na wnikliwe, kompetentne opracowanie.

FOTO: Wikipedia, Wacław Żyliński, NAC →

Żródło

ŚLADY POLSKOŚCI - POLONIA I EMIGRACJA W ŚWIETLE BADAŃ I ŹRÓDEŁ HISTORYCZNYCH
[MATERIAŁY z XX SESJI STAŁEJ KONFERENCJI MUZEÓW, ARCHIWÓW I BIBLIOTEK POLSKICH NA ZACHODZIE, RAPPERSWIL 4 - 5 WRZEŚNIA 1998 r.]
NACZELNA DYREKCJA ARCHIWÓW PAŃSTWOWYCH | WARSZAWA 1999

Copyrights Note

COPYRIGHTS©: STAŁA KONFERENCJA MUZEÓW, ARCHIWÓW I BIBLIOTEK POLSKICH NA ZACHODZIE
CAŁOŚĆ LUB POSZCZEGÓLNE FRAGMENTY POWYŻSZEGO TEKSTU MOGĄ ZOSTAĆ UŻYTE BEZPŁATNIE PRZEZ OSOBY TRZECIE, POD WARUNKIEM PODANIA AUTORA, TYTUŁU I ŹRÓDŁA POCHODZENIA. AUTOR NIE PONOSI ŻADNEJ ODPOWIEDZIALNOŚCI ZA NIEZGODNE Z PRAWEM UŻYCIE POWYŻSZEGO TEKSTU (LUB JEGO FRAGMENTÓW) PRZEZ OSOBY TRZECIE.

Więcej o Autorze
Pozostałe Publikacje Autora


Anna Buchmann

Anna Buchmann

Muzeum Polskie Rapperswil
Dyrektor Muzeum Polskiego w Rapperswilu

WIĘCEJ →

Pozostałe Publikacje


Z tej samej sesji

Tej samej instytucji


Stała Konferencja Muzeów, Archiwów i Bibliotek Polskich na Zachodzie | MABPZ

Stała Konferencja
Muzeów, Archiwów i Bibliotek Polskich na Zachodzie

Sekretariat

Muzeum Polskie w Rapperwsilu
Schloss Rapperswil
Postfach 1251
CH-8640 Rapperswil
Schweiz

Kontakt

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
+41 (0)55 210 18 62

UWAGA

Z Sekretariatem MABPZ
prosimy kontaktować się tylko w kwestiach dotyczących Konferencji.

Niniejszy portal internetowy Stałej Konferencji Muzeów, Archiwów i Bibliotek Polskich na Zachodzie (MABPZ) został zainicjowany i był prowadzony do 2018 roku przez pracowników Polskiego Instytutu Naukowego w Kanadzie i Biblioteki im. Wandy Stachiewicz.
www.polishinstitute.org

Poprzednia wersja portalu MABPZ dostępna tutaj:
www.old mabpz.org

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury, uzyskanych z dopłat ustanowionych w grach objętych monopolem państwa, zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
www.mkidn.gov.pl

Przy współpracy z Fundacją Silva Rerum Polonarum z Częstochowy
www.fundacjasrp.pl

Oraz - od 2020 r. dzięki wsparciu Instytutu Polonika
www.polonika.pl

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Fundacja Silva Rerum Polonarum Częstochowa
Instytut Polonika