Bronisław Janusz Michalski – wikariusz generalny dla Polaków w Anglii i Walii
Bronisław Janusz Michalski – wikariusz generalny dla Polaków w Anglii i Walii
Postać księdza dziekana Bronisława Janusza Michalskiego, była niemal przez 3 dekady, z 76 lat jego życia, w tym 43 lat kapłaństwa, związana w sposób szczególny z Londynem, Anglią i Walią oraz tutejszą Polską Misją Katolicką.
Michalski urodził się 17 stycznia 1892 roku w Rogozinie w powiecie płockim. Jako syn Teofila i Julianny Franciszki z Żochowskich. Uczęszczał do progimnazjum Polskiej Macierzy Szkolnej w Płocku. Jako uczeń młodszych klas gimnazjalnych brał udział w strajkach szkolnych i należał do konspiracyjnej organizacji niepodległościowej. W latach 1909–1911 kontynuował naukę w liceum przy Seminarium Duchownym w Płocku, następnie do 1915 roku studiował teologię, filozofię i prawo w płockim Seminarium Duchownym, a w 1926 roku historię na Uniwersytecie Poznańskim. Specjalizował się w kościelnym prawie procesowym[1].
Święcenia kapłańskie otrzymał z rąk biskupa płockiego Antoniego Nowowiejskiego[2] 20 czerwca 1915 roku. Następnie został mianowany wikariuszem w Dobrzyniu nad Wisłą, a od 20 września 1916 roku wikariuszem w Ciechanowie. W latach 1916–1918 współpracował z Polską Organizacją Wojskową, sam do wojska wstąpił 10 listopada 1918 roku, za co został aresztowany przez Niemców i uwięziony w twierdzy modlińskiej[3]. 11 listopada 1918 roku został kapelanem szpitala polowego i garnizonu Ciechanów, funkcje objął z dniem 01 stycznia 1919 roku jako młodszy oficer[4] ze starszeństwem z 01 czerwca 1919 roku[5]. Tego samego roku został przeniesiony do służby frontowej. Kolejno sprawował funkcję kapelana: I Brygady Jazdy, szpitali polowych nr 107 i 303 oraz 24 pułku piechoty, a następnie 201 pułku piechoty w ramach Armii Ochotniczej (grupa podpułkownika Adama Koca)[6]. W grudniu 1920 roku został kapelanem Komendy Miasta Stołecznego Warszawy. Od czerwca 1921 roku do lutego 1933 roku był notariuszem[7] w Kurii Polowej Wojska Polskiego. Starszym kapelanem[8] został mianowany ze starszeństwem z 01 stycznia 1930 roku. Natomiast na stopień proboszcza[9] awansował ze starszeństwem z 01 stycznia 1933 roku[10]. W tym samym roku nowo mianowany Biskup Polowy WP Józef Gawlina[11] powołał go na stanowisko oficjała sądu[12] Biskupa Polowego WP. W okresie od marca 1933 roku aż do końca sierpnia 1939 roku Michalski był administratorem i proboszczem wojskowej parafii Warszawa I[13]. Wraz z wybuchem II wojny światowej dnia 01 września 1939 roku objął funkcję dziekana w Dowództwie Okręgu Korpusu numer I - Warszawa. Już 07 września 1939 roku nastąpiła ewakuacja Kurii Polowej do Lublina. Michalski zgodnie z rozkazem, udał się 09 września 1939 roku do Krasnegostawu, gdzie funkcjonowały szpitale polowe, następnie na rozkaz szefa sztabu Okręgu Korpusu I, przez Równe przybył do Tarnopola, gdzie również pełnił służbę duszpasterską w szpitalach polowych. W dniu 17 września 1939 roku został skierowany do Buczacza, następnie 18 września z kolumną samochodową 3 baonu pancernego udał się do Stanisławowa, dalej do Nadwórnej. Dnia 21 września 1939 roku przekroczył granicę węgierską. Na terenie Węgier przystąpił do organizowania duszpasterstwa dla internowanych żołnierzy polskich. Na własną rękę dotarł 15 października 1939 roku do obozu Kiskunlachaza, dalej do Doemsted i Budapesztu. Natomiast 15 stycznia 1940 roku przedostał się do Jugosławii i dotarł do placówki „Homińce” zajmującej się polskimi dziećmi w Rumunii i na Węgrzech. Już 18 stycznia 1940 roku został wezwany do Belgradu, po czym 03 kwietnia przez Zagrzeb udał się do Paryża, gdzie dotarł 05 kwietnia 1940 roku[14]. Awansował tam na stopień dziekana[15] ze starszeństwem z 03 maja 1940 roku i został nominowany na kanclerza[16] Kurii Biskupa Polowego WP, a następnie 09 maja objął funkcję wikariusza generalnego[17] we Francji. W dniu 25 czerwca 1940 roku ewakuował się z Kurią do Wielkiej Brytanii. Z dniem 01 lipca 1940 roku została potwierdzona jego funkcja jako kanclerza na terenie Wielkiej Brytanii. Natomiast 19 stycznia 1942 roku na czas wyjazdu Gawliny do ZSRR został mianowany wikariuszem generalnym. Podobnie 16 marca 1944 roku został zastępcą i pełnomocnikiem wszystkich spraw Narodowej Katolickiej Konferencji Dobroczynnej (ang. National Catholic Welfare Conference[18]) pod nieobecność Gawliny na terenie Wielkiej Brytanii i dodatkowo przełożonym wszystkich księży zaangażowanych w jej prace[19]. Z Konferencją był związany już wcześniej, w latach 1943-1946 pełniąc rolę przewodniczącego komitetu doradczego NCWC[20]. Gawlina napisał o Michalskim: Szczery patriota, człowiek pracowity i sumienny. Bezwzględnie lojalny i świetny pracownik. Pracuje z poświęceniem[21] oraz dodał: Człowiek skromny[22], ta opinia była wielokrotnie powielana, co dobitnie oddaje powody bliskiej współpracy obu duchownych.
We wrześniu 1946 roku Michalski został zdemobilizowany. Kierował służbą duszpasterską w Polskim Korpusie Przysposobienia i Rozmieszczenia[23] do życia w cywilu, do którego wstąpił 09 września 1946 roku. Dekretem Stolicy Apostolskiej z 09 maja 1947 roku został mianowany naczelnym kapelanem obozów dla Polaków[24]. Od 1964 roku był kapelanem Stowarzyszenia Polskich Kombatantów w Wielkiej Brytanii[25] i naczelnym kapelanem Stowarzyszenia Polskich Kombatantów za granicą[26].
Michalski piastował honorowe godności kościelne; w 1934 roku został szambelanem papieskim, a także kanonikiem honorowym Kapituły Kolegiackiej Pułtuskiej. W dniu 24 lutego 1948 roku papież Pius XII mianował Michalskiego protonotariuszem apostolskim[27].
Po demobilizacji, rozkazem Naczelnego Wodza na Zachodzie, pełnił dalej obowiązki duszpasterskie jako wikariusz generalny dla Polaków na terenie Anglii, Walii oraz dodatkowo Szkocji[28]. Na tym też terenie odwiedzał polskie: szkoły, wydziały uniwersyteckie, między innymi Polską Szkołę Architektury w Liverpoolu, obozy cywilne i hostele oraz szpitale, domy rekonwalescencyjne, między innymi Dom Inwalidów w Birkenhead. Głosząc tam rekolekcje i uczestnicząc w religijnych i okolicznościowych uroczystościach[29]. W 1965 roku został awansowany na dziekana generalnego[30] ze starszeństwem z 01 stycznia 1964 roku. W liście do gen. Władysława Andersa[31] napisał: Składam niniejszym gorące podziękowanie i moje wyrazy wdzięczności za otrzymane wyróżnienie i nominację, a przede wszystkim za tak łaskawą i życzliwą o mnie pamięć, którą sobie wielce cenię. Od roku 1919 nieprzerwanie jestem złączony sercem z naszym ukochanym wojskiem i nadal zawsze jestem gotowy do wszelkiej pracy duszpasterskiej, wśród naszej wielkiej rodziny wojskowej[32].
Michalski był członkiem honorowym wielu organizacji emigracyjnych i katolickich kół rozsianych na terenie Wysp Brytyjskich i innych krajach wolnego świata; między innymi Związku Harcerstwa Polskiego (Naczelnictwa poza granicami Kraju), Związku Inwalidów Wojennych PSZ, Polskiej Macierzy Szkolnej, Polskiego Koła Katolickiego w Birmingham, Stowarzyszenia Polskich Kombatantów w WB, Fundacji i Katolickiego Ośrodka Wydawniczego Veritas, Instytutu Akcji Katolickiej, Funduszu Oświaty Polskiej Zagranicą, Związku Polskich Kawalerów Maltańskich oraz Związku Polaków w Ameryce[33].
Od 1943 roku był członkiem Rady Kapłańskiej[34], natomiast od 1952 roku Stowarzyszenia Kapłanów Polskich w Wielkiej Brytanii[35]. Z powodu znacznego rozproszenia polskich ośrodków na Wyspach Brytyjskich, jak również z uwagi na brak odpowiednich środków lokomocji i w obliczu piętrzących się obowiązków, księża polscy, którzy po 1945 roku pełnili posługę na tym terenie, napotykali w swym duszpasterzowaniu na różne trudności. Polski ksiądz, pracujący na terenie Wielkiej Brytanii, sprawował religijną opiekę nad kilkoma ośrodkami położonymi od siebie w znacznej odległości. W praktyce często to uniemożliwiało normalną posługę duszpasterską, szczególnie w niedziele, kiedy publiczna komunikacja była utrudniona lub niemożliwa do korzystania, a prawo kanoniczne zakładało konieczność odprawienia Mszy Świętej przed godzinami południowymi. Michalski w 1951 roku został oddelegowany do Watykanu z prośbą o uwzględnienie specyficznej sytuacji uchodźców polskich, ich potrzeb i trudności. W efekcie udzielono polskim księżom potrzebnych prerogatyw i zezwolono na odprawianie trzech mszy oraz do godziny 19:00[36]. Michalski był także współodpowiedzialny za konieczny stan jakim była podwójna jurysdykcja na terenie Anglii i Walii. Zarówno rektora Polskiej Misji Katolickiej[37] jak i wikariusz generalny sprawowali władzę na tym samym terenie. W uproszczeniu, dokonano następującego podziału; ludność cywilna, która osiedliła się na wybranym terenie podlegała jurysdykcji Misji, a ta która po demobilizacji wciąż przebywała na terenie obozów po PKPR-owskich podlegała jurysdykcji wikariusza.
Michalski był także członkiem III Rady Narodowej Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od 05 marca do 05 czerwca 1951 roku oraz IV Rady Narodowej Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od 03 listopada 1951 roku do 30 listopada 1953 roku, wszedł również w skład Komisji Uchodźstwa Politycznego i Emigracji oraz Komisji Kultury i Oświaty, a także do komitetu upamiętniającego 10-tą rocznicę zbrodni katyńskiej, który powołano w 1950 roku w Londynie[38]. W lutym 1953 roku Michalski otrzymał nominację na narodowościowego dyrektora misjonarzy polskich pracujących w ośrodkach wyłącznie polskich na terenie Wielkiej Brytanii. Natomiast w lutym 1964 roku został powołany na członka Rady Zarządu Głównego Polskiej Macierzy Szkolnej[39].
Za liczne zasługi na polu duszpasterskim, wojskowym i społecznym został odznaczony między innymi: Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (1952), Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami, Medalem Wojska, Medalem Lotniczym, Złotym Krzyżem Zasługi, Medalem Niepodległości, Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921, Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości, Srebrnym Medalem za Długoletnią Służbę, Medalem 3 Maja, Krzyżem Pro Ecclesia et Pontifice (Watykan), Medalem Obrony (Wielka Brytania), Krzyżem Maltańskim i Złotym Krzyżem Biskupa Polowego[40].
Michalski zmarł 28 listopada 1968 roku w Londynie. Odprowadzenie zwłok do polskiego kościoła przy Devonii Road i Msza Święta odbyło się w poniedziałek 02 grudnia 1968 roku o godzinie 20:00. Następnego dnia o godzinie 11.00 została odprawiona msza rekwialna przez ks. inf. Władysława Staniszewskiego[41] i nastąpiło odprowadzenie zwłok na cmentarz. Na Mszy Świętej było obecnych 55 księży wyznania rzymsko-katolickiego, w tym dwóch angielskich i dwóch hiszpańskich oraz dodatkowo udział wzięli biskupi wyznania ewangelickiego i prawosławnego[42]. Michalski został pochowany na rzymsko-katolickim cmentarzu St. Patrick Cemetery znajdującym się w dzielnicy Leytonstone - Waltham Forest we wschodnim Londynie[43]. W przemówieniu gen. Stanisława Kopańskiego[44] wygłoszonego nad grobem Michalskiego, padły następujące słowa: Żegnam wzorowego kapłana i opiekuna duchowego w imieniu zawsze przez Ciebie kochanych żołnierzy oraz w imieniu tak Ci drogiego Stowarzyszenia Polskich Kombatantów. Żegnam najszlachetniejszego i najdroższego przyjaciela osobistego[45]. Wśród licznych listów kondolencyjnych, które wpłynęły do Polskiej Misji Katolickiej w Anglii i Walii, znalazł się także list amb. Kazimierza Papée[46], w którym czytamy: Odszedł znowu jeden ze świadków epopei, zacny i szlachetny kapłan, Polak wielkiego serca i prawdziwych zasług[47].
Przypisy
[1] Archiwum Osobowa Emigracji, Michalski Bronisław, BP POSK, Akta personalne. Duchowieństwo. Księża w strukturach Polskiej Misji Katolickiej w Anglii i Walii, sygn. arch. APMKwAW, IV.1.5M/47, s. 366-367.
[2] Antoni Julian Nowowiejski (1858-1941) – polski rzymsko-katolicki duchowny i błogosławiony Kościoła katolickiego. Ukończył seminarium duchowne w Petersburgu, 10.07.1881 święcenia kapłańskie przyjął w Płocku, 12.06.1908 konsekrowany na bpa diecezji płockiej. Pierwszy sekretarz generalny Episkopatu Polski. 25.11.1930 został nominowany arcybiskupem ad personam ze stolicą tytularną Silyum. Zmarł w niemieckim obozie w Działdowie. Nieznane jest miejsce pochówku.
[3] Akta personalne. Duchowieństwo. Księża w strukturach Polskiej Misji Katolickiej w Anglii i Walii, sygn. arch. APMKwAW, IV.1.5M/47, s.1-8; 16-17.
[4] Kapelan odpowiednik stopnia kapitana w WP okresu II RP.
[5] T. Kryska-Karski, S. Żurakowski, Generałowie Polski Niepodległej, Warszawa 1991; s. 132.
[6] Akta personalne. Duchowieństwo. Księża w strukturach Polskiej Misji Katolickiej w Anglii i Walii, sygn. arch. APMKwAW, IV.1.5M/47, s.1-8.
[7] Notariusz Kurii Biskupa Polowego WP – urzędnik pełniący funkcje prawne i administracyjne w Ordynariacie Polowym. Był odpowiedzialny za sporządzanie i poświadczanie dokumentów kościelnych.
[8] Starszy kapelan odpowiednik stopnia majora w WP okresu II RP.
[9] Proboszcz odpowiednik stopnia podpułkownika w WP w okresie II RP.
[10] T. Kryska-Karski, S. Żurakowski, Generałowie Polski Niepodległej, Warszawa 1991; s. 132.
[11] Józef Feliks Gawlina (1892-1964) – polski rzymsko-katolicki duchowny i doktor nauk teologicznych. Ukończył seminarium duchowne we Wrocławiu, 19.06.1921 przyjął święcenia kapłańskie, 19.03 1933 konsekrowany na bpa. W latach 1933-47 bp polowy WP ze st. z 01.01.1932 (gen. dyw.). Na wniosek G. z 08.10.1939 Stolica Apostolska 12.10.1939 zgodziła się na rozszerzenie jurysdykcji poza granice kraju; następnie od 03.10.1942 także biskup ordynariusz dla polskich uchodźców cywilnych na Wschodzie (w ZSRR i ewakuowanych z ZSRR); od 08.02.1945 także opiekun emigracji polskiej i zastępca Prymasa Polski w sprawach duszpasterstwa Polaków za granicą na czas niemożności wykonywania zadań przez samego prymasa; od 05.06.1945 także sprawował opiekę nad uchodźcami polskimi w Niemczech i Austrii; od 28.01.1949 protektor emigracji polskiej. Od 29.11.1952 arcybiskup tytularny Madrytu.
[12] Oficjał sądu Biskupa Polowego WP – zwierzchnik sądu do spraw kanonicznych i dyscyplinarnych w Ordynariacie Polowym, który sprawował w imieniu bpa jurysdykcję sądowniczą.
[13] Akta personalne. Duchowieństwo. Księża w strukturach Polskiej Misji Katolickiej w Anglii i Walii, sygn. arch. APMKwAW, IV.1.5M/47, s.1-8.
[14] 14 Akta personalne. Duchowieństwo. Księża w strukturach Polskiej Misji Katolickiej w Anglii i Walii, sygn. arch. APMKwAW, IV.1.5M/47, s. 9-11.
[15] Dziekan odpowiednik stopnia pułkownika w WP okresu PSZ.
[16] Kanclerz Kurii Biskupa Polowego WP – kierownik administracyjny kancelarii bpa odpowiadający za organizację i funkcjonowanie biur w Ordynariacie Polowym.
[17] Wikariusz generalny Biskupa Polowego WP – pełnomocnik bpa w sprawach administracyjnych. Funkcja pomocnicza w zarządzaniu Ordynariatem Polowym, zastępstwo bpa polowego i koordynacja duszpasterstwa.
[18] National Catholic Welfare Conference (NCWC) - po polsku najczęściej tłumaczy się jako Narodowa Katolicka Konferencja Dobroczynna lub Katolicka Służba Pomocy Polakom; amerykańska katolicka organizacja społeczno-charytatywna, aktywna w udzielaniu pomocy Polakom w czasie i po II WŚ. Założona w 1919 w Stanach Zjednoczonych; w 1943 powołano odrębną sekcję polską (War Relief Services (WRS)-National Catholic Welfare Conference (NCWC)), której przewodniczył bp Józef Gawlina, ks. Alojzy Wycisło w Nowym Jorku nadzorował jej działania z ramienia NCWC. Obejmowała swoim zasięgiem polskich uchodźców i żołnierzy na terenie Wielkiej Brytanii, Egiptu, Palestyny, Iranu, Indi, Kenii, Ugandy, Tanganiki, Rodezji, Południowej Afryki, Włoch i Libanu. Skupiała się na wsparciu materialnym i duchowym.
[19] Akta personalne. Duchowieństwo. Księża w strukturach Polskiej Misji Katolickiej w Anglii i Walii, sygn. arch. APMKwAW, IV.1.5M/47, s. 26, 366-367.
[20] Akta personalne. Duchowieństwo. Księża w strukturach Polskiej Misji Katolickiej w Anglii i Walii, sygn. arch. APMKwAW, IV.1.5M/47, s. 367.
[21] Akta personalne. Duchowieństwo. Księża w strukturach Polskiej Misji Katolickiej w Anglii i Walii, sygn. arch. APMKwAW, IV.1.5M/47, s. 17.
[22] Akta personalne. Duchowieństwo. Księża w strukturach Polskiej Misji Katolickiej w Anglii i Walii, sygn. arch. APMKwAW, IV.1.5M/47, s. 21.
[23] Polski Korpus Przysposobienia i Rozmieszczenia (PKPR, ang. Polish Resettlement Corps) – formacja brytyjska utworzona dla przysposobienia zdemobilizowanych żołnierzy PSZ do życia cywilnego i rozmieszczenia ich na terytorium WB lub poza jego granicami w wolnym świecie. Działał w latach 1946-1949.
[24] Akta personalne. Duchowieństwo. Księża w strukturach Polskiej Misji Katolickiej w Anglii i Walii, sygn. arch. APMKwAW, IV.1.5M/47, s. 56, 84-85, 89-90, 92-93.
[25] Stowarzyszenie Polskich Kombatantów w Wielkiej Brytanii (SPKwWB, eng. The Polish Ex-Combatants’ Association in Great Britain) – powstałe w 1946 SPK przekształciło się w wydzielone SPKwWB. Działało w latach 1947-2014. Za główny cel stawiało utrzymanie i realizacje na emigracji i wśród Polaków osiadłych szczególnie w krajach wolnego świata idei wolnej i niepodległej Polski na gruncie międzynarodowym oraz opiekę nad kombatantami polskimi, a także kultywowanie tradycji narodowych w duchu kultury chrześcijańskiej na gruncie społecznym, kulturowym i politycznym.
[26] Akta personalne. Duchowieństwo. Księża w strukturach Polskiej Misji Katolickiej w Anglii i Walii, sygn. arch. APMKwAW, IV.1.5M/47, s. 286-292.
[27] Akta personalne. Duchowieństwo. Księża w strukturach Polskiej Misji Katolickiej w Anglii i Walii, sygn. arch. APMKwAW, IV.1.5M/47, s. 1-475.
[28] Polska Misja Katolicka w Szkocji powstała w 1946, działa niezależnie od PMKwAW.
[29] Akta personalne. Duchowieństwo. Księża w strukturach Polskiej Misji Katolickiej w Anglii i Walii, sygn. arch. APMKwAW, IV.1.5M/47, s. 100-102, 163, 195, 220.
[30] Dziekan generalny odpowiednik stopnia generała brygady w WP okresu PSZ.
[31] Władysław Albert Anders (1892-1970) – gen. broni WP, oficer armii rosyjskiej. Brał udział w wojnach 1918-1920. Więzień sowiecki 1939-1941. Dca PSZ w ZSRR oraz 2 Korpusu w kampanii włoskiej 1944-1946. Po wojnie pozostał na emigracji, w latach 1946-1954 Naczelny Wódz i Generalny Inspektor PSZ, następnie do 1970 Naczelny Wódz i członek Rady Trzech. Pochowany na Monte Cassino.
[32] Akta personalne. Duchowieństwo. Księża w strukturach Polskiej Misji Katolickiej w Anglii i Walii, sygn. arch. APMKwAW, IV.1.5M/47, s. 43-50, 313.
[33] Akta personalne. Duchowieństwo. Księża w strukturach Polskiej Misji Katolickiej w Anglii i Walii, sygn. arch. APMKwAW, IV.1.5M/47, s. 100-102, 263, 274, 276, 280, 283, 306, 308, 432, 443.
[34] Akta personalne. Duchowieństwo. Księża w strukturach Polskiej Misji Katolickiej w Anglii i Walii, sygn. arch. APMKwAW, IV.1.5M/47, s. 24.
[35] Akta personalne. Duchowieństwo. Księża w strukturach Polskiej Misji Katolickiej w Anglii i Walii, sygn. arch. APMKwAW, IV.1.5M/47, s. 223.
[36] Akta personalne. Duchowieństwo. Księża w strukturach Polskiej Misji Katolickiej w Anglii i Walii, sygn. arch. APMKwAW, IV.1.5M/47, s. 123.
[37] Polska Misja Katolicka w Anglii i Walii (PMKwAW) powstała w 1894 jako Polsko-Litewska Misja Katolicka w Londynie, od 1905 Polska Misja Katolicka w Londynie. Działa nieprzerwalnie na terenie Anglii i Walii pod obecną nazwą od 1948.
[38] Rada Narodowa RP, sygn. arch. AIPMS, A.5, t. 109-110, 116, 124-126.
[39] Akta personalne. Duchowieństwo. Księża w strukturach Polskiej Misji Katolickiej w Anglii i Walii, sygn. arch. APMKwAW, IV.1.5M/47, s. 284.
[40] Akta personalne. Duchowieństwo. Księża w strukturach Polskiej Misji Katolickiej w Anglii i Walii, sygn. arch. APMKwAW, IV.1.5M/47, s. 1-475.
[41] Władysław Staniszewski (1901–1989) – duchowny katolicki i działacz społeczny. Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej. W 1927 przyjął święcenia kapłańskie w Gnieźnie. Ukończył studia filozoficzne (Poznań) i teologiczne (Gniezno). Przed wojną pełnił kolejno funkcje: wikariusza katedralnego w Poznaniu, kalkulatora kurii, notariusza Metropolitarnego Sądu Duchownego, penitencjarza i administratora seminarium duchownego w Poznaniu, kaznodziei katedralnego. W latach 1931–1938 dyrektor biura kancelarii prymasa Polski Augusta kardynała Hlonda. Od 1938 rektor PMK w Londynie (od 1948 PMK w Anglii i Walii) i proboszcz parafii pw. Matki Boskiej Częstochowskiej i św. Kazimierza przy Devonia Road w północnym Londynie. Ponadto w latach 1948–1974 wikariusz delegat obozów cywilnych Polaków w Anglii i Walii z władzą ordynariusza. Po przejściu na emeryturę rezydent polskiego Domu Spokojnej Starości w Laxton Hall, który zakupił w 1968. Założyciel Archiwum PMKwAW.
[42] Akta personalne. Duchowieństwo. Księża w strukturach Polskiej Misji Katolickiej w Anglii i Walii, sygn. arch. APMKwAW, IV.1.5M/47, s. 429.
[43] Lokalne Polskie Misje Katolickie w Anglii i Walii. Londyn, Devonia Road. Kopie materiałów parafii. Księga metrykalna. Zgony, 1964-1980, APMKwAW, sygn. arch. III.37.23/16.
[44] Stanisław Kopański (1895–1976) – gen. dyw., inżynier. Podczas I WŚ w armii rosyjskiej, 1917–1918 w I Korpusie Polskim. Od 1918 w WP. W 1939 szef Oddziału III Sztabu Głównego (następnie sztabu Naczelnego Wodza). Po kampanii polskiej 1939 przedostał się przez Rumunię do Francji. W latach 1939–1940 szef Broni Pancernych Naczelnego Dowództwa, następnie w latach 1940–1942 dowódca Brygady Strzelców Karpackich oraz w latach 1942–1943 dowódca 3 Dywizja Strzelców Karpackich. Natomiast w latach 1943–1947 szef Sztabu NW, a następnie w latach 1947–1949 generalny inspektor PKPR. W latach 1970–1972 członek Rady Trzech.
[45] Akta personalne. Duchowieństwo. Księża w strukturach Polskiej Misji Katolickiej w Anglii i Walii, sygn. arch. APMKwAW, IV.1.5M/47, s. 440, 443.
[46] Kazimierz Jan Papée (1889–1979) – dyplomata, prawnik. Podczas I WŚ w Legionach Polskich. Od 1924 chargé d’affaires w Poselstwie RP w Kopenhadze; od 1928 chargé d’affaires w Poselstwie RP w Ankarze; od 1929 chargé d’affaires w Poselstwie RP w Tallinie; 1932–1936 komisarz generalny RP w Wolnym Mieście Gdańsku. W latach 1936–1939 poseł RP w Pradze, następnie w latach 1939–1958 ambasador RP przy Stolicy Apostolskiej (od 1945 reprezentując rząd RP na uchodźstwie).
[47] Akta personalne. Duchowieństwo. Księża w strukturach Polskiej Misji Katolickiej w Anglii i Walii, sygn. arch. APMKwAW, IV.1.5M/47, s. 433.
Tagi
-
PUBL.: 22/11/2025
-
AKTU.: 11/01/2026
Więcej o Autorze (Autorach)
0raz Pozostałe Publikacje tego Autora (ów)

Jadwiga Kowalska
Copyrights
COPYRIGHTS© STAŁA KONFERENCJA MUZEÓW, ARCHIWÓW I BIBLIOTEK POLSKICH NA ZACHODZIE
CAŁOŚĆ LUB POSZCZEGÓLNE FRAGMENTY POWYŻSZEGO TEKSTU MOGĄ ZOSTAĆ UŻYTE BEZPŁATNIE PRZEZ OSOBY TRZECIE, POD WARUNKIEM PODANIA AUTORA, TYTUŁU I ŹRÓDŁA POCHODZENIA.
AUTOR NIE PONOSI ŻADNEJ ODPOWIEDZIALNOŚCI ZA NIEZGODNE Z PRAWEM UŻYCIE POWYŻSZEGO TEKSTU (LUB JEGO FRAGMENTÓW) PRZEZ OSOBY TRZECIE.

